Жария құралдар және Корпорациядағы қазынашылықтың рөлі

14.09.2021

 

Бүгін біз Сіздерді «Сарапшыға сұрақ қой» айдарының жалғасы ретінде - жария құралдар және Корпорациядағы қазынашылықтың рөлімен таныстырғымыз келеді. Біздің бүгінгі кездесуіміздің қонағы -Корпорацияның Қазынашылық бастығы Е. Ш. Карашукеевті ұсынамыз. Ернар Анель Кусаиноваға берген сұхбатында жария құралдар және қор нарықтарындағы жағдай туралы айтып береді.

 

-Ернар, Корпорациядағы Қазынашылықтың рөлі туралы айтып беріңізші.

- Қазынашылықтың негізгі міндеті жария құралдарды басқару кезінде кірістілікті қамтамасыз ету, және де сондай-ақ баламалы құралдарға инвестициялау кезінде өтімділікті қолдау болып табылады. Қазынашылықтың басқаруында акциялар, облигациялар және жария индекстік құралдарды қоса алғанда бірқатар белсенді және пассивті портфельдер бар.

 

- Нарықта қандай жалпы құралдар қол жетімді?

- Қоғамдық нарықтың көптеген құралдары бар. Ең көп тарағандары-акциялар мен облигациялар болып табылады. Акция дегеніміз- бұл иесінің компания үлесіне құқығын бекітетін эмиссиялық бағалы қағаз түрінде ұсынылған үлестік қатысу құралы. Облигация дегеніз-иесіне оның айналыс мерзімі өткеннен кейін толық құнын өтеуді талап етуге, сондай-ақ бағалы қағаздар проспектісінде көзделген мерзімдерде тіркелген табыс (яғни купон) алуға құқық беретін эмиссиялық бағалы қағаз. Көбінесе облигацияларға немесе индекстерге инвестициялар капиталдың жоғары деңгейін талап етеді. Осыған байланысты жеке ETF құралы құрылған.

ETF бұл биржада сатылатын және бөлшек инвестор үшін қол жетімді бағалы қағаздың бір түрі. ETF-тің мақсаты-индексті репликациялау болып табылады. Бұл құрал акцияларға да, облигацияларға да қолжетімділік бере алады. Сонымен қатар, нарықта жеке секторларға, аймақтарға, капиталдандыру мөлшеріне және басқа факторларға мамандандырылған ETF бар. Алтын, күміс және басқада шикізат бағаларын репликациялауға тырысатын бірқатар ETF бар. Бұрын бұл құрал белгілі бір индекстерге пассивті қол жетімділікті қамтамасыз еткен. Қазіргі таңда белсенді ETF қолжетімді, жаңа іске қосылған ETF көпшілігі белсенді болып табылады.

Тағы бір маңызды, қоғамдық құрал-REIT болып табылады. REIT (Real Estate Investment Trust) — ұжымдық инвестициялар есебінен жылжымайтын мүлікті сатып алатын және оны басқаратын компания. Қасиеттері бойынша REIT акциялар мен облигацияларға ұқсас. Ол үлес құнының өсуінен де, сенім салынған жылжымайтын мүлікті жалға беруден де кіріс алады. Айта кету керек, REIT кірісі салық салудан қорғалған. Компания REIT мәртебесін алу үшін бұл кірістердің кем дегенде 90% акционерлерге дивиденд түрінде төленуі тиіс.

REIT нарығындағы қазіргі жағдайға келетін болсақ, Nuveen Real Estate Investments пікірі бойынша, нарықтық жағдайлар жылжымайтын мүлікке инвестициялар үшін тартымды болып табылады. Инфляция уақытша болуы нарықта күтілуде, ал ұзақ мерзімді пайыздық мөлшерлемелердің өсуі шамалы болады. Айта кеткенде, жылжымайтын мүліктің жаһандық индекстері қазіргі уақытта тарихи шыңдарда орналасқан.

 

- Пандемия оң әсер еткен құрал бар ма?

-Иә, Анель. Мұндай құралдар-бұл пандемия басталғаннан кейін үлкен танымалдыққа ие болған және ішінара тікелей инвестициялық қорлардың аналогы болып табылатын SPAC құралдары . SPAC (Special Purpose Acquisition Company) — бұл бірігу мен жұтылуға бағытталған мамандандырылған компания. Бұл операциялық қызметті жүргізбейтін холдингтік компания. SPAC жұтылу нысанын шектеулі мерзімге табуға тырысады. Егер компанияны табу сәтсіз болса, инвесторлар өз ақшаларын қайтарып алады. Жеке компания үшін SPAC, қоғамдық нарыққа арзан әрі жылдам шығуды қамтамасыз етеді. Іздеу кезінде барлық активтер ең қауіпсіз болып табылатын қысқа мерзімді борыштық бағалы қағаздарда болады.

Қазіргі уақытта нарықта $125 млрд астам еркін активтері бар 400 астам SPAC бар, ал тікелей инвестициялау нарығында әлеуетті инвестицияларды іздеуде бәсекелестікті құрайтын $2.5 трлн еркін активтері бар мыңдаған қорлар бар. Жоғары бәсекелестікті, SPAC нарығының беделінің нашарлауын және тарихи динамиканы ескере отырып, осы құралдың кірістілігінде үлкен айырмашылық (волатильность) күтіледі, осыған байланысты жоғары сараптамасыз осы нарыққа инвестициялар жасау ұсынылмайды.

 

- Сіз белсенді және пассивті басқару туралы айтып бере аласыз ба?

- Белсенді басқару нарықтарда әрқашанда болған және де кең индекстерді көбейтетін пассивті басқарудан айырмашылығы бұл позициялардың жоғары шоғырлануы болып табылады. Morningstar мәліметтері бойынша, АҚШ индекстеу қорлары акционерлік капиталға салынған инвестициялардың жартысынан көбін құрайды, ал АҚШ пассивті активтер шамамен $5.7 триллион долларды құрайды, ал АҚШ белсенді қорларының жиынтық мөлшері 2020 жылдың соңында 5,2 трлн долларды құрады. Белсенді басқару көбінесе белгілі бір ауқымды индекстен жоғары кірістілікке қол жеткізуге бағытталған. Жоғары кірістілікке екі жолмен қол жеткізуге болады: инвестордың пікірінше, индекстен жоғары кірістілікті көрсететін компанияларға назар аудару немесе индекстен төмен болатын кірістілік компанияларын бөлу. Бірінші әдіс неғұрлым танымал. Хедж фондтар мысал ретінде көбінесе туынды құралдарды қолдана отырып, кірістілікке жетудің күрделі стратегияларын қолданады. Хедж фондтра жайлы менің әріптесім Алькей толығырақ айта кеткен болар (Автордың ескер.– Алькей Кашкинов, хедж-қорларға инвестициялауға жауапты баламалы инвестициялар - II департаментінің директоры ).

 

- Сіз туынды құралдар туралы айттыңыз, олар туралы толығырақ айтып бере аласыз ба?

- Опциондар, фьючерстер және басқа да өнімдер сияқты бірқатар туынды құралдар бар, олардың мақсаты активтің кері, күшейтілген немесе шектеулі баға динамикасын модельдеу болып табылады. Институционалдық инвесторлар бұл құралдарды тәуекелдерді хеджирлеу үшін жиі пайдаланады.

Сондай-ақ, бұл туынды құралдарды қолданатын көптеген стратегиялар бар: стрэддл, көбелек, әртүрлі спредтер, синтетикалық позициялар және басқалар. Ең көп тарағандардың бірі - бірдей страйкпен және бірдей экспирация күнімен пут және колл опциондарының тіркесімі болып табылады. Стрэддл - бұл агрессивті стратегия, оның кірісі құралдың құбылмалылығына байланысты. Менің ойымша, көптеген адамдар VIX құбылмалылық индексімен таныс. Техникалық тұрғыдан алғанда, бұл индекс әртүрлі экспирациялар мен страйктердің құралған көптеген стрэддлдерінен тұрады.

Опциондарға негізделген тағы бір қызықты стратегия-көбелек (butterfly) болып табылады. Бұл 2 опционды сатып алу, біреуі жоғары, екіншісі төмен ереуіл және орташа бағасымен 2 опциондық келісімшартты сатудан тұрады. Көбінесе бұл стратегия әдеттегі опциондармен салыстырылады. Бірақ одан айырмашылығы, көбелек арзан және шектеулі кірістілікке ие. Айта кету керек, әр түрлі туынды құралдарды қолданатын стратегиялар өте көп және олардың көпшілігі инвестордың терең білімін қажет етеді.

 

- Әр құралға егжей-тегжейлі экскурсия үшін көп рахмет. Қорытындылай келе, сіз қор нарықтарындағы ағымдағы жағдай туралы айтып бере аласыз ба?

- Әлемдік қор индекстері жаңа рекордтық деңгейге жетті, бұл корпоративтік кіріс болжамдарының асып кетуіне ықпал етті. АҚШ жұмыссыздық бойынша жәрдемақы алуға өтініштер үнемі төмендеп келеді. Айта кету керек, АҚШ өсу қарқыны ең жоғары деңгейге жетті және жаһандық экономиканы пандемиядан қалпына келуімен басқа аймақтар да тартымды бола бастады. Мысалы, АҚШпен салыстырғанда еуропалық акциялардың мультипликаторлары тарихи деректермен салыстырғанда төмен деңгейде қалып отыр, ал өңірге инвесторлардың ағыны енді ғана өсе бастады.

Облигациялар нарығында инвесторлардың негізгі бағыты FED өкілдерінің кез-келген сигналдары мен сөз сөйлеуіне бағытталған. Тональдық өзгерген жағдайда нарықтағы құбылмалылықтың, атап айтқанда, алтын бағасының, валюта бағамдарының, сондай-ақ АҚШ 10 жылдық қазынашылық қағаздарының кірістілігінің өсуін күтуге болады.

Джексон-Хоулдағы орталық банктің Экономикалық симпозиумында, Федералдық резервтік жұйесінің төрағасының Пауэл теңдестірілген баяндамасы Федералдық резервтік жұйесінің (FOMC) жиналысына инвесторлардың назарын аудару арқылы нарықтарды тыныштандырды. Федералдық резервтік жұйусінің отырысының шілдедегі хаттамасында бірнеше қатысушы мақұлдаған ақша-несие саясатының тарылуының ертерек басталуы активтерді сатып алу қарқынының біртіндеп төмендеуіне әкелуі мүмкін, бұл «қаржылық жағдайлардың күрт қатаю қаупін азайтуы мүмкін» деп атап өтті. Базалық мөлшерлеменің көтерілуіне дейін ФРЖ активтерді сатып алуды тоқтатуы мүмкін. Осы сценарийден бастап активтерді сатып алуды біртіндеп азайту осы жылдың соңында басталып, 2022 жылдың күзіне дейін сатып алу көлемін нөлге дейін төмендетуі мүмкін.

 

- Ернар, осындай қызықты және егжей-тегжейлі сұхбат үшін рахмет. Бұл ақпарат біздің оқырмандарымызға қызықты және пайдалы болады деп сенеміз. Біз Сіздің қызметіңізге сәттілік тілейміз!

 

Артқа
Қазақстан, Нұр-Сұлтан қ.,
Z05T8F6, Мəңгілік Ел даңғылы, 57А
© 2012-2021 NIC NBK.